Yer
Her yapı bulunduğu coğrafya kültür ve koşullarla bir bağ kurabilmelidir. Yer ile kurulacak ilişkinin gücü yapıyı tek defalık özgün kılar. Herhangi bir yapıyı mimarlıktan ayıran şey budur.
Riyad, Suidi Arabistan da çöl ikliminin hakim olduğu, kendine özgü doku ve koşulları olan bir yerleşimdir. Riyad ve Suidi Arabistan genelinde üretilen yerleşim ve yerel yapılaşmanın kendine özgü bir dili vardır.
Bu dil parçalı sık yapı dokusunun açıklıklar ve gölge alanlar oluşturacak şekilde yoğun bir şekilde bir araya gelişi olarak izah edilebilir. Bu yoğun bir araya geliş, kompakt olma hali sadece Arabistan yarımadasında değil İran, Türkiye, Libya gibi sıcak iklimlerde de tekrar edilen verimli bir yerleşim stratejisi olarak kendini göstermektedir.

İklim Yapı ilişkisi
Sıcak iklim koşullarında yapıların bir araya geliş şekilleri geçiş alanları ve sokak dokularının kurgusu hayati önem kazanır. Bu mekanların şekillenişi söz konusu alanların geçiş amacı dışında kullanılıp kullanılmayacağını belirleyen temel unsurdur.
Güneşten korunan, gölgeli ve serin mekanlar, aralıklar üretilecek caminin mekan kalitesini olumlu yönde etkileyecektir

Mimari karakter
Riyad ve yakın çevresinde tarihi süreçte üretilen yapılar daha çok kerpiç ve çamur sıvalıdır. Geçmişte yakın çevrede kolayca bulunabilen malzemelerle üretilen bu mimarlık, günümüzde yapılan yapıların karakterlerini de etkilemekte. Özellikle sıva ile üretilen toprak rengi doku, bu dokunun farklı yüksekliklerde tekrar etmesi, iklim koşullarından dolayı oluşan masif dolu duvarlar ve ufak açıklıklar yerel mimarlığın temel unsurlarıdır. Özellikle söz konusu doku ve sık yerleşimlerin biraradalığıyla oluşan mekansal etki bölgenin karakteristiği olarak tarif edilebilir.
Cami mimarlığı ve ölçek
Bir ibadet mekanı olarak cami 8.yy dan beri farklı şekillerde kurgulanmış, geliştirilmiş bir yapı türüdür. Özellikle Osmanlı döneminde üretilen büyük ölçekli camilerin hiyerarşik bir sistem içerinde hem çevre ölçekle bir bağ kurabilmek hem de algıyı doğru odaklayabilmek için kullanılan temel stratejiler incelenmiştir.
Bunlar
-Taşıyıcılık prensibi ile birlikte merkezi kubbe ve yükü kenarlara aktaran daha küçük kubbe dizileri
– Giderek alçalan kurgu ile birlikte şehir ölçeği ile bir bağ kurabilmek ve kısmen insan ölçeğine inebilmek.
Kubbe ve merkezi plan
Yine Osmanlı döneminde üretilen cami tipleri içinde merkezi planlı tip en gelişmiş ve büyük olandır. Merkezde yer alan kubbe ana mekanı tarif eder, etrafında ki yan mekanlar daha küçük kubbe dizileriyle örtülerek mekansal hiyerarşi oluşturulmuş olur. Kubbe söz konusu dönemde büyük açıklık geçebilmek için kullanılabilecek tek inşaat metoduydu. Bu çerçevede günümüzde kubbe taşıyıcılık açısından değerini büyük ölçüde yitirmiştir. Ancak mimari bir dil ve mekan algısı açısından tarihi sürekliliğin devamı olarak yorumlanması ve günün koşullarına adapte edilmesi mümkün olabilir

Tasarım
Tasarım yukarıda belirtilen analiz ve değerlendirmeler eşliğinde,
Yer, coğrafya, iklim, kültür ile doğrudan ilişki kurma ama bu ilişkiyi yorumlayarak yeniden oluşturma ve biçimlendirmenin mümkün olup olmadığı sorusu üzerine şekillendirilmiştir.
Coğrafyadaki yerleşim stratejileri, kendiliğinden yy. lar içinde gelişmiş yerleşkeler, bu yerleşkelerin mimari dilleri, kullanılan malzemeler yaratılan mekanlar tasarımın temel çıkış noktasıdır. Özellikle cami mimarlığı ile ilgili kalıplaşmış bazı yaklaşımlar ters yüz edilerek, tekrar ama farklı şekillerde kullanılmıştır. Kubbe, minare, caminin tüm imgesi, parçalanma ve parçalardan bir bütün oluşturma durumu sorgulanarak tasarım geliştirilmiştir.

  • LokasyonRiyad, SA
  • Proje Tipi İbadet
  • İşveren Awqaf Sulaiman A. Al Rajhi Company
  • Proje Yılı 2013
  • İnşaat Alanı 15540m²
  • Arsa Alanı 10000m²
  • Durumu Uluslararası Yarışma - 1.Ödül - İnşaat Devam Ediyor
  • Proje Ekibi: Ömer Selçuk Baz, Mimar
  • Ece Özdür, Mimar
  • Lebriz Atan Karaatlı, Mimar
  • Firdevs Ermiş, Mimar
  • Pelin Yıldız, Mimar
  • Statik Projesi: Parlar Mühendislik
  • Mekanik Projesi: Ente Mühendislik
  • Elektrik Projesi: Tasarım Proje
  • Aydınlatma Projesi: O2 Tasarım
  • Peyzaj Projesi: Ceypeyzaj
  • Yangın Projesi: Adal Yangın Güvenliği Tasarım ve Danışmanlık Hizmetleri
  • Danışman Ekip: AlFayadh Lab Arch
  • Dar Al-Omran Engineering Consultants

analysis

tasarım / yığın etkisi

kesit perspektif
kesit / ara mekanlar

vaziyet planı

zemin kat planı

2. bodrum kat planı

kesit 1-1

kesit 2-2

ön görünüş
kubbe eskiz
kubbe kesiti
merkez kubbe
kemer
cephe / cam tuğla
cam tuğla detay